مناسب‌تر بيان خواهد شد . برخى از علماى ما به نقل از شيخ مفيد آورده‌اند كه در آن كتاب گفته است : خداوند تو را تأييد كند ، بدان كه ! بسيارى در اين جهان به ظاهر و با سخنانى دلنشين قائل به امامت‌اند ولى در باطن به كارهاى زشت آلوده‌اند ، به ظاهر تقوا و ايمان دارند ولى در باطن كفر و دشمنى مىورزند ، به وسيلهء دين ، از دنيا كام برمىگيرند و به جهت انحراف از دين و كينه توزى با خاندان نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله ميان مردم مستضعف ايجاد شبهه مىكنند . ما با مشاهدهء اين كه طرفداران مسلك حلّاج در جهت فريب شيعيان ناآگاه ، فوق العاده دست به تلاش زده‌اند ، تصميم گرفتيم راه گمراه ساختن را بر آنان ببنديم و ياوه‌گويىهاى آنان را پاسخ دهيم تا با فريب‌كارىهاى خود در دام گزافه‌گويى و افراط ، گرفتار نشوند و از راه صحيح نجات و رهايى ، روگردان نشوند چنان‌كه در مقدمّهء روايت نخست كتاب « الرّد على اصحاب الحلّاج » گذشت . هواداران حلّاج كسانىاند كه خود ، از راه راست منحرف شده و ديگران را نيز به انحراف كشانده‌اند ، در گفتار خويش به حيله و نيرنگ ، از عشق و محبّت خدا فراوان دم زده‌اند و در كردار و اعتقادات تا مىتوانسته‌اند با او دشمنى ورزيده‌اند . صوفيان به جهت تأليف كتاب ياد شده توسط شيخ مفيد ( اعلى اللّه مقامه ) كه موفق شد راهى را كه آنان در اين زمينه گشوده بودند ، ببندد ، اين شخصيّت بزرگ را با آن مقام و جايگاه برجسته‌اش به ناسزا گرفته و مورد اهانت قرار داده‌اند . پسنديده است در اين‌جا در جهت اداى برخى از حقوق معنوى اين انسان فرزانه به بيان اندكى از ويژگىهاى وى بپردازيم تا نيك‌نامى و عظمت آن بزرگمرد و اعتقادات راستين وى از جمله اعتقادش به بطلان « تصوّف » بر همگان آشكار گردد كه در اين صورت چهرهء زشت و ناشايستهء كسانى كه اعتقادات وى را مورد خدشه قرار داده‌اند ، به خوبى روشن خواهد شد . شيخ طوسى رحمه اللّه در بيان فهرست نام علماى شيعه مىگويد : محمد بن محمد بن نعمان با كنيهء ابو عبد اللّه مشهور به « ابن المعلم » از برجسته‌ترين متكلمّين شيعه است كه رهبرى علمى شيعه در زمانش ، به وى منته گشت و در علم كلام سرآمد و فقيهى با تجربه و كار آزموده ، انسانى خوش فكر ، هوشمند و حاضر جواب بود ، بيش‌از 200 كتاب كوچك و بزرگ به نگارش درآورد و در سال 413 بدرود حيات گفت و هيچ‌كس روزى را به